Warto zobaczyć

Rynek - Park im. Króla Aleksandra Jagiellończyka 

Kiedy 10 maja 1505 r. król Polski i Wielki Książę Litewski, Aleksander Jagiellończyk przeniósł miasto i jego mieszkańców z prawa litewskiego i ru­skiego na prawo magdeburskie doszło też do uregulowania przestrzennego roz­planowania miasta, zgodnie z nowym prawem. W centrum usytuowano duży plac - Rynek, przy którym - zgodnie z nadanym przywilejem – mieszczanie w niedługim czasie wznieśli ratusz drewniany z murowaną wieżą, na któ­rej umieszczono napis w języku łacińskim: "Vir eruditus ipse se custodiete". („Mąż wykształcony sam siebie będzie strzegł”). Z każdego rogu Ryn­ku wychodziły dwie uli­ce. 

Źródło: Dariusz Stasiuk, Śladami zabytków, Gazeta Łosicka, Nr 4/2009 (160).

Park Jagiellończyka

Podwaliny ratuszowej wieży z XVI wieku. 

Podwaliny ratuszowej wieży, okryto w 2018 roku podczas prac rewitalizacyjnych. Obiekt wpisano do rejestru zabytków. W trakcie badań wykopaliskowych pozyskano materiał zabytkowy głównie w postaci fragmentów ceramiki, fajansu, kafli, szkła, kości, metali został umyty, zakonserwowany, opisany i zapakowany zgodnie z obowiązującymi wymogami. Wszystko zostało zdeponowane w Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej. Większość po rekonstrukcji zostanie wypożyczona w depozyt miastu Łosice, w celu wyeksponowania w gablotach znajdujących się pod szkłem przy eksponowanych ruinach wieży.

Został założony między 1690 a 1734 rokiem. Podczas II wojny światowej zdewastowany przez nazistów, a w latach 60. XX wieku władze komunistyczne zorganizowały na jego terenie Park XX-lecia. W 2001 udało się odzyskać zachowane macewy. W 2007 teren nekropolii ogrodzono i rozpoczęto prace nad budową lapidarium. Uroczysta rededykacja cmentarza miała miejsce 20 maja 2008. Łosicki kirkut wyróżnia się oryginalnymi polichromiami macew.

Największa i najlepiej zachowana fortyfikacja naszego regionu. Usytuowana na skraju piaszczystego cypla, oddzielającego nutr Tocznej od jej bezimiennego dopływu. Gród funkcjonował najprawdopodobniej w okresie od XII do 1. połowy XIII wieku. Przypuszcza się, że grodzisko pełniło funkcje ośrodka chrystianizacyjnego. Obiekt mógł mieć charakter protomiejski i poprzedzać powstanie Łosic, kóre wraz z nazwą przejęły jego funkcje administracyjne i fiskalne w XIV lub na początku XV wieku.  

Mieści się w budynku szkoły. Eksponowane są tam bogate zbiory archeologiczne, etnograficzne, historyczne i biograficzne związane z ziemią łosicką (ok. 2000 eksponatów). Rozmaitość zbiorów jest imponująca - od rogowej motyczki, wyłowionej z Bugu i starosłowiańskich ozdób, poprzez zbiór militariów (m. in. karabele z XVI i XVII w.), po pamiątki z okresu powstania styczniowego, kolekcję naczyń drewnianych, części rakiety V2. Obejrzeć można również przedmioty użytku codziennego, np. do wypieku chleba domowym sposobem. Na szczególną uwagę zasługuje zbiór pamiątek po poetce Wacławie Czachowskiej oraz dokumentacja wydarzeń ostatniej wojny i okupacji w tej części Podlasia. Pierwsze eksponaty zaczęło tu gromadzić Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne w 1960 roku. W 1965 r. utworzono pierwszy kącik krajoznawczy poświęcony ziemi łosickiej, a w 1969 r. z posiadanych już eksponatów stworzono Izbę Pamięci. Założycielem Izby i jej pierwszym opiekunem była Barbara Wyczółkowska. Jej ojciec, Marian Wyczółkowski, był najsłynniejszym w okolicy zbieraczem pamiątek, znawcą historii swego regionu. Był on założycielem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łosickiej. Zbierał również materiały do słownika gwar mazowiecko-podlaskich. Najbardziej jednak interesowało go gromadzenie reliktów przeszłości Podlasia i stworzenie muzeum.

 

Muzeum Historii i Tradycji Waldemara Kosieradzkiego w Łosicach powstało z inicjatywy Pana Waldemara i jest jednym z pierwszych muzeów w Łosicach. Dzięki wytrwałości Pana Waldemara i ofiarności  okolicznych mieszkańców uzbierał on kolekcję liczącą około 2000 tysięcy eksponatów. Gromadzone w nim przez dziesiątki lat przedmioty, to dary mieszkańców okolicznych wsi i nie tylko. Nazwiska darczyńców figurują na tabliczkach umieszczonych na eksponatach. Patrząc na eksponaty uświadamiamy sobie, że każdy skrawek naszej ziemi kryje w sobie kawał historii, a historia to nie tylko wielkie wydarzenia, ale także praca zwykłych prostych ludzi tworzących dzieje swojej małej ojczyzny. Muzeum prezentuje nie tylko ważny fragment dziejów Polski, lecz także oddziałuje na emocje zwiedzających, porusza ich wyobraźnię oraz skłania do refleksji. Na szczególną uwagę zasługuje wystawa „Żołnierze Oddziału „Zenona” 34, Pułku Piechoty AK”, gdzie Na ekspozycję składa się 128 zdjęć ukazujących żołnierzy oddziału, a także fotografii archiwalnych z lat II wojny światowej. Wystawa przybliża historię oddziału partyzanckiego, działającego podczas okupacji niemieckiej na Podlasiu, dowodzonego przez majora Stefana Wyrzykowskiego ps. „Zenon”.Muzeum zlokalizowane jest przy firmie Pana Waldemara i cały czas się rozrasta, najczęstszą grupą odwiedzających są okoliczni mieszkańcy Łosic i okolic a także młodzież szkolna. 

źródło: http://losicemuzeum.pl/o_muzeum_losice/

Założony prawdopodobnie w 2 poł. XVII w. W XVIII w. należał on do rodziny Wężyków, która zarządzała majątkiem do końca XIX w. Na przełomie XIX i XX w. dobra Toporów i Chotycze przeszły w ręce Węglińskich, którzy to zapewne ok. poł. XIX w. wznieśli dwór. Ten obecnie, mocno zniszczony klasycystyczny parterowy budynek, wymurowany został z cegły. Cechą charakterystyczną są ryzality środkowe w elewacji frontowej oraz ogrodowej. Są one zwieńczone trójkątnymi ogzymsowanymi szczytami na ich osiach znajdują się otwory drzwiowe z dwoma oknami po bokach. Górna kondygnacja wystawki posiada trzy okna, gdzie środkowe zostały zwieńczone łukiem odcinkowym. Elewacje boczne są mocno zdewastowane. W zaroślach sterczą resztki ścian bocznych i pozostałości piwnicy. Dwór ten położony został w środkowej części założonego w 1 poł. XIX w. parku krajobrazowego, z kilkusetletnimi topolami. To tutaj prawdopodobnie według krążącej wśród mieszkańców legendy miał w 1812 roku odpoczywać Napoleon podczas wyprawy na Moskwę. Resztę parku założono na terenowej wyniosłości, z czytelnym od południowego zachodu zarysem fortyfikacji: wjazdem poprzez groblę pomiędzy dwoma stawami, oraz śladami wału i fosy być może z XVII w. Obecnie obiekt znajduje się w rękach prywatnych. 

Na wschód od Łosic w Chotyczach znajduje się dworek szlachecki. W XVI w. wieś wchodziła w skład włości woźnickiej należącej do mo­żnego rodu litewskiego Kiszków, zaś wcześniej dobra te stanowi­ły własność kolejno: Nassutów (poł. XV w.), Zabrzezińskich i Illiniczów. W końcu XVIII lub na począt­ku XIX w. dobra chotyckie znalazły się w rękach Wężyków skupiają­cych okoliczne majątki (Witulin, Wólka Nosowska, Nosów, Styrzyniec, Droblin). Władanie Chotyczami przez Wężyków poświadczone jest w roku 1837, kiedy to ich właścicielem był Ignacy Wężyk. Z jego osobą należy wiązać prze­budowę założenia i budowę istnie­jącego do dziś dworu.XIX-wieczny neogotycki dwór zwrócony został frontem na połud­nie. Jego elewacja (frontowa) ozdo­biona jest ryzalitem z bardzo cie­kawym rozwiązaniem na górnej części. Pięterko zwieńczone zostało trójkątno - schodkowym szczytem, rozczłonkowanym półkolistymi płycinami. Obiekt wymurowano z cegły na planie prostokąta. Roz­członkowano go prostokątnymi otworami okiennymi i drzwiowymi, całość pokryto dwuspadowym dachem.W czasie I wojny światowej dwór został częściowo zniszczony przez wycofujące się w 1915 roku wojska rosyjskie.W czasie II wojny we dworze ulokowany był po­lowy szpital niemiec­ki. Po przejściu frontu chłopi samorzutnie rozebrali część zabu­dowań pozostawiając do dnia dzisiejszego jedynie omawiany dwór. Obecnie znajduje się w rękach prywatnych. 

Kościół św. Zygmunta w Łosicach, wzniesiony w latach 1906 -1909, jest trzecim, w pięćsetletniej historii parafii, stojącym na tym samym miejscu. Pierwszy drewniany ufundowany został w 1511 roku przez Zygmun­ta I, a uposażony w 1513 roku przez Sylwestra Lasotę Ożarowskiego - starostę łosickiego, w poło­wie XVIII w. został znisz­czony. W niedługim czasie, zastą­piono go drugim, drewnianym, wzniesionym staraniem Antoniego Miączyńskiego - kaszte­lana podlaskiego i starosty łosic­kiego. Kościół ten zniszczony został podczas ogromnego pożaru miasta w 1878 roku. Nastąpiło wówczas zlikwidowanie parafii, a wiernych przyłączono do parafii w Hadynowie. Obecną neogotycką murowaną świątynię, wzniesiono w latach 1906 -1909 wraz z restaurowaniem parafii. Plany budowy kościoła i „starej” plebanii wykonał budowniczy powiatu konstantynowskiego – Milewicz. Do konsekracji kościoła przez biskupa sufragana pod­laskiego Czesława Sokołowskiego doszło dopiero w 1920 roku.

Trzynawowy korpus kościoła zbu­dowany na planie prostokąta wień­czy dwuspadowy dach. Bardzo cie­kawie prezentuje się fasada główna świątyni umieszczona od strony północnej. Po bokach zbudowano dwie wieże o podstawie kwadra­towej składające się z trzech seg­mentów uskokowo zwężających się ku górze. W każdym z nich zo­stały symetrycznie umieszczone okna. W drugim segmencie, okna oddzielono od siebie betonową ko­lumienką o głowicy bogatej w mo­tywy roślinne. Trzeci najwęższy i najwyżej położony segment wieży posiada cztery podobne kolumienki rozmieszczone po rogach. Zamy­kają go neogotyckie kwiatony i dach w formie hełmu z kulą i krzyżem. Górną część fasady wy­pełniają schodkowe sterczyny. Nad portalem nawy środkowej dodatko­wym elementem dekoracyjnym jest okrągłe okno zwane różycą lub różą. Portal nawy, ujęto dwiema przyporami połączonymi szczytem z betonowym krzyżem w zwień­czeniu. Wnęka zakończona została ostrołukowo, a wejście ujęto dwie­ma kolumnami o głowicach z mo­tywami liści akantu. Kościół zbudowano z kamieni i czerwonej cegły, pozostawiając zewnętrzne ściany nieotynkowane.

W zachodnich i wschodnich narożach świątyni parafialnej usy­tuowane zostały dwie kaplice z 1910 roku (data na fasadzie), mu­rowane z czerwonej cegły na za­prawie wapiennej. Te zwarte bryły założone na rzucie czworoboku nakryto dachem dwuspadowym, a od strony południowej trój spa­dowym. Kaplice rozczłonkowano prostokątnymi, zamkniętymi ostro­łukowo oknami w elewacjach bocznych, gdzie w środkowych ich częściach osadzono schodkowy szczyt. Warto zwrócić uwagę na północną fasadę obiektów, gdzie po bokach wkomponowano szkarpy, a w jego centralną część prosto­kątne drzwi zakończone ostrym łukiem. Całość wieńczy trójkątny szczyt o profilowanych krawę­dziach z trzema kamiennymi kwiatonami.

Wnętrze kościoła

Obraz Matki Boskiej Szkaplerznej z połowy XVII wieku, znajdujący się obecnie w głównym ołtarzu, wykona­ny został na desce techniką olejną w kształcie stojącego prostokąta, górą zwieńczonego arkadowo. Matka Boża przedstawiona jest frontalnie. Madon­na na lewej ręce podtrzymuje, jakby na tronie, Chrystusa małego Pantokratora, zwracającego się do Matki. Zasłuchany, spogląda przed siebie, trzymając w lewej ręce kodeks prawa Nowego Przymierza, a prawą unosi w górę w geście błogosławieństwa, jednocześnie wskazując na Maryję, jako na tę, która doskonale wypełniła prawo Nowego Przymierza. Madonna, wzorem starożytnych dam, trzyma bia­łą chustkę w lewej dłoni, na której krzyżuje się prawa, ujmująca palcami chustę w geście spieszenia z pomocą oraz karmelitański, srebrny szkaplerz na serdecznym palcu (skradziony w 1971 roku). Postać Maryi ubrana jest w srebrną suknię wykonaną w 1732 ro­ku, z ponad 5,5 kg (22 grzywien) sre­bra. Ma pozłacane korony, ozdobione kamieniami czeskimi, na szyi sznur korali. Jej głowa okryta chustą – maforionem, opadającą w dół jako płaszcz, miękko sfałdowany na przedramieniu, oblamowany złocistą bordiurą. Na czole opadającego maforionu złocony krzyż grecki.

Ikona Matki Bożej Przeczystej – Ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem na reliefowym, rytym w zaprawie Namalowana temperą na desce jodłowej, ciosanej ręcznie. Obecne wymiary (85 x 60 cm) są wynikiem wcześniejszego obcięcia ze wszystkich stron Pierwotnie była ona o około 16 cm wyższa i około 4 cm szersza. Kilkukrotnie nieudolne przemalowywania (ostatnie w 1878 roku) wprowadziły daleko idące zmiany kolorystyczne, połączone z likwidacją wielu elementów potwierdzając jej ikonowy charakter. Odnaleziona w 1994 roku, poddana została konserwacji i renowacji w pracowni Marii Orthwein. Prace konserwatorskie potwierdziły autentyczność i XVII-wieczne pochodzenie. Wizerunek Matki Bożej Przeczystej wykonany został według schematu hodegetrii. Najprawdopodobniej wzorowana na hodegetrii z greckiego klasztoru Iviron na świętej Górze Atos.

Źródło: 500 lecie Parafii św. Zygmunta w Łosicach.

Zabytek sakralny, położonym we wschod­niej części miasta, mię­dzy ulicami 1-go Maja i św. Stanisława, jest wy­budowana w 1845 roku neogątycka kaplica cmentarna p.w. Św. Stanisława Biskupa. Kaplica założona została na rzucie prostokąta z częścią sanktuaryjną skierowaną na północ. Wzniesiono ją z cegły na zaprawie wapiennej. Cechą charakterystycz­ną budowli jest połud­niowa fasada, z drew­nianymi prostokątnymi drzwiami ujętymi fila­rami dźwigającymi łuk dwuspadowy o profi­lowanych krawędziach, który wieńczy kuty z że­laza krzyż. Zamknię­ciem fasady jest trój­kątny szczyt oddzielony gzymsem w kształcie płaskiego pasa z okulusem na osi. Z boków ujmują go ster­czyny w kształcie prostokątnych słupków, a wieńczy półkolista na­kryta dwuspadowo arkada.

Kościół w Łuzkach powstał w okresie 20-lecia wojennego. Budowa została rozpoczęta w 1936 r. Konstrukcja Kościoła jest drewniana, ryglowa. W 1937 r. konstrukcja została obita deskami od zewnątrz i wewnątrz, dach pokryto gontem (obecnie pokryty jest blachą ocynkowaną). Projekt Kościoła wykonał inż arch. M. Sławiński a nadzór techniczny pełnił technik Jabłoński. Poświecenie Kościoła odbyło się 5.06.1938 r. przez Biskupa Czesława Sokołowskiego.

 Wnętrze kościoła

  1. Ołtarz Wielki (główny) wykonany z drewna dębowego w 1958 roku pozłocony. W nim znajduje się obraz Matki Bożej Najświętszej Panienki.Ukoronowanie głowy Pana Jezusa i Matki Bożej miało miejsce w 1963 roku pozłoconymi koronami wykonanymi z brązu. Ołtarz główny zasłaniany jest obrazem przedstawiającym Przemienienie Pańskie. Obrazy zostały wykonane przez Ignacego Pieńkowskiego profesora Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W głównym ołtarzu znajduje się berło i jabłko od 11.X.1964 r., Tabernakulum pozłocone, poświęcone 12.X.1969 r. i ozdobna pozłocona Monstrancja.
  2. Dwa boczne ołtarze wykonane z drewna dębowego. Projekt wykonał inż. arch. Ryszard Grabowski z Warszawy. Są także 2 obrazy Najświętszego Serca Pana Jezusa i Świętego Józefa malowane przez Zofię Grabską, córkę Prezydenta Warszawy Wojciechowskiego, żonę pisarza katolickiego Władysława Grabskiego. Ołtarz posoborowy dębowy wykonany w 1941 r.e

Zbudowany w 1783 r., ufundowany przez Jakuba Ciecierskiego, podstolego drohickiego. W 1905 r. restaurowany staraniem ks. Juliana Rostowskiego. Po bokach ołtarza głównego rzeźby św. Piotra i Pawła, a w szczycie aniołów. Ołtarze boczne późnobarokowe z końca XVIII wieku. Klasycystyczna ambona, chrzcielnica i bogate wyposażenie (sprzęty i szaty liturgiczne) głównie z XVIII wieku. W sali parafialnej obraz Józefa Buchbindera. Katakumby z 1838 roku. Na cmentarzu klasycystyczne katakumby z grobami rodziny Faytów i Dobrzyńskich oraz grób poetki Wacławy z Grodzickich Czachowskiej (1885-1950).

Zbudowana w 1964 roku w ustce. Typ „728”, wersja m-9. Służąca do prac hydrograficznych na bałtyku  (akweny przybrzeżne, baseny portowe).Wykonująca sondaż przybrzeżny. Łódź pozyskana została w ramach programu LECHSTARTER. Umiejscowiona przy zalewie Łosickim.

Powrót na początek strony